Gemeente Zoetermeer · Sport & Bewegen
Analyse tool voor Sportadviesraad Zoetermeer Sportagenda
2025 en verder
De beleidsambities vertaald naar acties, mogelijke eigenaren en mogelijke fasering — gebaseerd op het beleidsdocument Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder.
EIGENAAR →
Gemeente
Buurtsportcoaches
Samenwerking
Sportadviesraad
TIMING →
Direct (2025)
Kort (2025–2026)
Middellang (2026–2028)
Doorlopend
Speerpunt 1 — Zoetermeerders zijn actief
Meer inwoners aan het bewegen brengen en houden, met focus op kwetsbare groepen en wijken met lage beweegparticipatie. Inzet op buurtsportcoaches, jeugd, ouderen en aangepast sporten.
01
BEWEEGRICHTLIJN (DOEL)
≥ Landelijk gem.
Nu: 38,6% vs. 47,5% NL (CBS, binnen 10 jaar)
SPORTBEOEFENING 18+ (NULMETING)
73% → 77%
2023: 73% / 2024: 77% doet aan sport. Doel: ≥ CBS-landelijk gem. — geen NL-benchmark vermeld in nota
RETURN ON INVESTMENT
€ 2,93 per €1
+10% participatie = €13,5M maatschappelijke meeropbrengst
Doelstellingen
D1
Bijdragen aan Nota Lokaal Preventief Gezondheidsbeleid (bewustzijn, ziektepreventie, gezondheidsachterstanden verkleinen)
D2
Bijdragen aan ‘Integraal werken aan een gezonde stad’ (GALA): achterstanden, leefomgeving, sociale basis, leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden
D3
Aantal inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijn verhogen naar minstens het landelijk CBS-gemiddelde (10-jaar horizon)
D4
Aantal inwoners dat wekelijks sport verhogen naar minstens het landelijk CBS-gemiddelde (10-jaar horizon)
D5
Onderzoeken of en hoe schoolzwemmen aantrekkelijker gemaakt kan worden voor het speciaal (basis)onderwijs
Concrete Acties
1.1
Data-analyse beweegparticipatie — Op basis van data doelgroepen, locaties en wijken identificeren met de laagste beweegparticipatie. Jaarlijkse stadspeiling als meetinstrument.
Gemeente
Direct 2025
1.2
Buurtsportcoaches inzetten als makelaar/verbinder — Niet als uitvoerder maar als organisator, facilitator en promotor van sportactiviteiten; kwaliteit boven kwantiteit. ~40% rijksfinanciering, structurele cofinanciering zoeken.
Buurtsportcoaches
Doorlopend
1.3
Structurele financiering buurtsportcoaches veiligstellen — Zoeken naar structurele kostendragers buiten de tijdelijke financiering (t/m 2025), via andere beleidsterreinen, sportaanbieders, gezondheidsorg. en bedrijfsleven.
Gemeente
Direct 2025
1.4
Evenementen en projecten voor inactieve inwoners — Organiseren van gerichte activiteiten voor inwoners die nu niet bewegen; sportverenigingen én commerciële aanbieders betrekken.
Samenwerking
2025–2026
1.5
Innovatief beweegaanbod voor afhakers ontwikkelen — Met sportaanbieders en partners gesprekken voeren over aanbod dat aansluit bij afhakers (volwassenen, jongeren middelbare school).
Samenwerking
2025–2026
1.6
Laagdrempelig digitaal platform voor beweegaanbod — Nieuwe website operationeel (2e helft 2025) waar alle sportaanbieders en kennismakingsprogramma’s gevonden kunnen worden (opvolger zoetermeeractief.nl).
Gemeente
Direct 2025
1.7
Jeugdprogramma’s continueren en uitbreiden — Peutersport, pauzesport, uitleenbox, Sport en Spel, Krajicek Playgrounds, Doe Meer! Paspoort, Buitenspeeldagen, schoolsporttoernooien, MQ-scan bewegingsonderwijs.
Buurtsportcoaches
Doorlopend
1.8
Pilot sociale preventie via sport voor oudere jeugd — Nieuw pilotproject om sociale preventie via sport te vergroten voor jongeren in de wijk die afhaken bij sportverenigingen.
Samenwerking
2025–2026
1.9
BRAVO! programma ouderen uitbreiden — Brede Activiteiten Voor Ouderen: valpreventie, fitscans, bewegingsactiviteiten, voedingsworkshops voor 55+ en ouder. Wandelgroepen uitbreiden.
Samenwerking
Doorlopend
1.10
ZoetermeerPas voor sport- en zwemlessen continueren — In 2024: 99 sportaanbieders, >€300k bij sportaanbieders, >€135k voor zwemlessen. Zwemstimulering herinrichten voor betere bereik.
Gemeente
Doorlopend
1.11
Aangepast sporten versterken — Regionaal samenwerken met buurgemeenten (Haaglanden). Heldendag en Sportdag Buitengewoon organiseren. In 2025 regionaal toernooi in Zoetermeer.
Samenwerking
Doorlopend
1.12
Schoolzwemmen speciaal onderwijs onderzoeken — In gesprek met scholen over verminderd animo; verkennen of en hoe aanbod weer aantrekkelijk te maken is.
Gemeente
2025–2026
1.13
Zwemdiploma bereik verhogen in kansarme wijken — Gerichte promotie in wijken met minder zwemdiploma’s; verkennen herindeling zwemstimulering; ZoetermeerPas blijven inzetten.
Gemeente
2026–2028
1.14
Clubkadercoach inzetten — Coach die verenigingen ondersteunt bij het begeleiden van trainers, sportplezier van leden vergroot en werkwijze verankert in beleid.
Samenwerking
Direct 2025
1.15
Regiegroep Sportakkoord activeren — Partners stimuleren om initiatieven te ontplooien; aanvragen landelijke sportservices voor ondersteuning; stimuleringsbijdrage voor nieuwe sportinitiatieven beheren.
Sportadviesraad
Doorlopend
1.16
Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG) uitvoeren — Drie programma’s samenvoegen: JOGG, KnGG en PON in 3-jaar pilot rondom overgewicht/obesitas gekoppeld aan gezonde leefomgeving.
Samenwerking
2025–2026
Speerpunt 2 — Trots op de sport in Zoetermeer
Breedtesport als fundament, met erkenning en profilering van topsportprestaties en evenementen. Evenementen als inspiratiebron voor inwoners en positionering van Zoetermeer als sportstad.
02
SPORTEVENEMENTEN (DOEL)
≥ 5 / jaar
Met profileringwaarde voor Zoetermeer, te ondersteunen via subsidie
SPORTGALA
Jaarlijks
Topsporters eren, breedtesport en maatschappelijke projecten belichten
Doelstellingen
D1
Aansprekende topsportprestaties en sportevenementen benutten voor profilering van Zoetermeer en als inspiratie voor de breedtesport
D2
Focus leggen op de breedtesport als basis voor de prestatieve sport; talentontwikkeling toejuichen maar niet als gemeentelijk speerpunt
D3
Jaarlijks tenminste vijf sportevenementen ondersteunen die bijdragen aan profilering van Zoetermeer op het gebied van sport & vrije tijd
Concrete Acties
2.1
Jaarlijks Sportgala organiseren — Podium voor topsporters en topprestaties; categorieën: topsporter, meest maatschappelijke aanbieder, Uniek sporter van het jaar, Coach van het jaar. Locatie: Stadstheater.
Gemeente
Doorlopend
2.2
Nieuwe subsidieregeling sportevenementen ontwikkelen — In lijn met andere gemeentelijke subsidievoorwaarden; duidelijkheid voor aanvrager, vereenvoudigd aanvraagproces; aansluiting bij evenementenbeleid ‘Zoetermeer is de plek’.
Gemeente
Direct 2025
2.3
Subsidie verlenen aan ≥5 sportevenementen per jaar — Focus op topsportevenementen; ook grote breedtesportevenementen met profileringwaarde komen in aanmerking (o.a. tafeltenniscompetitie, Ilion Highjump, kunstschaatsen).
Gemeente
Doorlopend
2.4
Publicitaire ondersteuning aansprekende evenementen — Actief communiceren over sportevenementen aan inwoners; inzetten als inspiratiebron voor jongste inwoners en niet-bewegers.
Gemeente
2025–2026
2.5
Waarderingsbeleid evalueren en vernieuwen — Sportpenning en Sportwaarderingsprijs evalueren; beter eren van sporters en vrijwilligers, trots tot uitdrukking brengen.
Gemeente
2025–2026
2.6
Talentontwikkeling faciliteren vanuit het veld — Initiatieven vanuit verenigingen, bonden, NOC*NSF en bedrijfsleven toejuichen en meedenken; niet actief investeren vanuit gemeente.
Samenwerking
Doorlopend
Speerpunt 3 — Vitale verenigingen
Sportaanbieders zijn de ruggengraat van sportief Zoetermeer. Ondersteuning richten op vitaliteit, kennisuitwisseling, sociale veiligheid en samenwerking — inclusief commerciële aanbieders.
03
VITALE VERENIGINGEN (DOEL)
+20%
T.o.v. 2022-meting (nu: 30% vitaal). Doel: ~36%+ vitaal
SPORTCAFÉS
3× / jaar
Netwerken + kennisuitwisseling; ook commerciële aanbieders
VERENIGINGSMONITOR
Periodiek
Eerste meting 2025; basis voor verbeterstrategie
Doelstellingen
D1
Verbeteren van de samenwerking tussen sportaanbieders onderling en tussen sportaanbieders en andere maatschappelijke organisaties
D2
Aandeel vitale sportverenigingen neemt met 20% toe ten opzichte van het jaar 2022
D3
Ondersteunen van sportverenigingen bij vraagstukken door middel van scholing, professionele ondersteuning of kennisuitwisseling
Concrete Acties
3.1
Verenigingsmonitor uitvoeren (begin 2025) — Periodiek onderzoek naar vitaliteit op: organisatiekracht, financiën, accommodatie, beleid & visie, communicatie en maatschappelijke inzet. Aansluiting bij Mulier Instituut-model.
Gemeente
Direct 2025
3.2
Resultaten verenigingsmonitor analyseren met Sportadviesraad — Bepalen waar en hoe in te zetten op vergroting vitale verenigingen en actieve sporters bij vitale aanbieders; verbeterstrategie vaststellen.
Sportadviesraad
Direct 2025
3.3
Sportloket versterken via NOC*NSF Clubloket-convenant — Eén loketfunctie voor alle vragen (bond + NOC*NSF + sportakkoord). Convenant 2024 met Rabobank, KNVB, KNGU, Platform Ondernemende Sportaanbieders.
Gemeente
Doorlopend
3.4
Sportcafés organiseren (3× per jaar) — Ontmoeting en kennisuitwisseling; ook commerciële aanbieders en maatschappelijke partners actief uitnodigen; naschoolse verdiepingsmodules aanbieden.
Gemeente
Doorlopend
3.5
Commerciële sportaanbieders betrekken bij ondersteuningstrajecten — Scholingen en sportcafés openstellen voor commerciële aanbieders; essentiële meerwaarde erkennen, level playing field verkennen.
Gemeente
2025–2026
3.6
Scholingen voor trainers en vrijwilligers — Specifieke scholingen op het gebied van speciale doelgroepen (aangepast sporten, ouderen, jeugd met motorische achterstand). Clubkadercoach coördineert.
Samenwerking
2025–2026
3.7
Plan van aanpak Sociale Veiligheid en Integriteit — Samen met sportaanbieders aanpak opstellen tegen discriminatie, grensoverschrijdend gedrag, doping en matchfixing. Keurmerk veilige sport nastreven.
Samenwerking
2025–2026
3.8
Sportadviesraad actief inzetten — Officieel adviesorgaan betrekt bij beleidsontwikkeling; gevraagd en ongevraagd advies; betrekken bij sportcafés en themabijeenkomsten. Jaarlijkse onkostenvergoeding.
Sportadviesraad
Doorlopend
3.9
Wijksportverenigingen herstart via pilots — Van start gaan met wijksportverenigingen waar kinderen kunnen deelnemen en doorstromen naar reguliere sportaanbieders. Exacte invulling via pilots.
Samenwerking
2026–2028
Speerpunt 4 — Accommodaties op orde
Voldoende, kwalitatief goede sportaccommodaties voor een groeiende stad (+10.000 woningen). Investeren, planmatig onderhouden en multifunctioneel inzetten van binnen- en buitensportvoorzieningen.
04
INVESTERINGSBUDGET
€ 40,8 mln
€2 mln structureel/jaar voor sportaccommodaties
NIEUWE BINNENSPORT NODIG
4 hallen + 3 zalen
Kort termijn: 3 sporthallen + 1 sportzaal (Van Doorneplantsoen, Vernèdepark)
INVESTERINGSUBSIDIE CLUBS
25–33%
Max €100k/5 jaar; 33% voor duurzaamheid en toegankelijkheid
Doelstellingen
D1
Onderhouden van sportaccommodaties zodat kwalitatief goede en aantrekkelijke sportvoorzieningen in de stad aanwezig zijn
D2
Ondersteunen van initiatieven gericht op multifunctioneel gebruik van club- en sportaccommodaties
D3
Investeren in extra sportaccommodaties om te voorzien in de (toekomstige) capaciteitsbehoefte van gebruikers
D4
Sportaanbieders en sportfaciliteiten geven aan te zijn versterkt ten opzichte van de situatie in 2023
Concrete Acties
4.1
Investeringsagenda sportaccommodaties opstellen (behandeling gemeenteraad 2025) — Prioritering op: investeringsbedrag, ruimte, aantal extra sporters, multifunctionaliteit, bezettingsgraad, breedtesport boven topsport, NOC*NSF-erkend.
Gemeente
Direct 2025
4.2
Integraal Huisvestingsplan (IHP) opstellen — Per accommodatie het benodigde onderhoud en bijpassende planning vastleggen; basis: capaciteitsonderzoek en bevolkingsprognose. Opname in MJOP.
Gemeente
Direct 2025
4.3
Sporthal Van Doorneplantsoen realiseren — Nieuwe sporthal voor bewegingsonderwijs MOTION Beweeg College en verenigingen; besluitvorming heeft al plaatsgevonden.
Gemeente
2025–2026
4.4
Dubbele sporthal Vernèdepark realiseren — Zes zaaldelen als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Vernèdepark; ook uitbreidingswens tennis/padel hier verkennen.
Gemeente
2026–2028
4.5
Voetbal: extra kunstgrasvelden borgen — In 2024 vier kunstgrasvelden aangelegd; hoofdveld DWO kwalitatief verbeteren. Samenwerking tussen verenigingen en gebruik op zondag stimuleren.
Samenwerking
2025–2026
4.6
Honk- en softbal: kunstgrasveld vervanging — Vereniging vangt toekomstige uitbreiding zelf op door natuurgras te vervangen voor kunstgras; gemeente faciliteert.
Samenwerking
2026–2028
4.7
Bezetting bestaande accommodaties vergroten — Samenwerking stimuleren en nieuwe aanbieders ondersteunen; multifunctioneel gebruik verkennen; bezettingscijfers en tariefstructuur doorlichten.
Gemeente
2025–2026
4.8
Nieuwe Vastgoednota opstellen — Aandacht voor multifunctionaliteit, duurzaamheid, optimalisatie gebruik en tarieven. Manifest Fysieke Toegankelijkheid als leidraad.
Gemeente
2025–2026
4.9
Impact woningbouw op sportaccommodaties monitoren — Per gebiedsontwikkeling in beeld brengen welke impact dit heeft op accommodaties; voldoende ruimte voor sport (incl. commercieel en buitenruimte) inplannen.
Gemeente
Doorlopend
4.10
Onderhoud en renovatieplannen actief delen met sportaanbieders — Transparante communicatie over planning, zodat aanbieders vooruit kunnen plannen. Betrekken bij procesvorming.
Gemeente
Doorlopend
4.11
Openbare sportruimte uitbreiden en verbeteren — Urban Sports meer aandacht: BMX, skateboarden, freerunning, boulderen, panna, 3×3 basketbal, breakdancen, crossfit. Urban dance ground voor meiden. Pumptrackbaan Oosterheem.
Gemeente
2026–2028
4.12
Nieuwe Speelruimtenota opstellen (opvolger 2016–2026) — Ambities rondom Urban Sports, netwerk van beweegvoorzieningen in stad, gebruik door onderwijs overdag verankeren in beleid.
Gemeente
2025–2026
4.13
Investeringssubsidie en gemeentegarantie voor amateurverenigingen continueren — 25% subsidiabele kosten (33% duurzaamheid/toegankelijkheid), max €100k per 5 jaar. Stichting Waarborgfonds Sport als borg.
Gemeente
Doorlopend
4.14
Tarievenstructuur multifunctioneel gebruik verkennen — Uniform en transparant speelveld bewaken bij toelaten van commercieel gebruik in gesubsidieerde accommodaties; juridische en beleidsmatige kaders verkennen.
Gemeente
2026–2028
Fasering op hoofdlijnen
Schematisch overzicht van de tijdshorizonnen per actiecluster
Tijdlijn 2025–2035
▶ Direct 2025
▶ Kort 2025–2026
▶ Middellang 2026–2028
▶ Doorlopend t/m 2035
Nu
Direct 2025: Data-analyse, buurtsportcoaches financiering, website platform, investeringsagenda, IHP, verenigingsmonitor, sporthal Van Doorneplantsoen, subsidieregeling evenementen
K
Kortermijn 2025–2026: Innovatief beweegaanbod, ZAGG-pilot, scholingen trainers, sociale veiligheidsplan, nieuwe vastgoednota, speelruimtenota, bezettingsverbetering
M
Middellang 2026–2028: Sporthal Vernèdepark, Urban Sports netwerk, wijksportverenigingen pilots, tarievenstructuur multifunctioneel, zwemdiploma wijkpromotie
∞
Doorlopend t/m 2035: Sportgala, ZoetermeerPas, BRAVO!, buurtsportcoaches, sportcafés, accommodatieonderhoud, aangepast sporten, jeugdprogramma’s